Πώς ο εγκέφαλός σας επεξεργάζεται τον φόβο που προκαλεί μούδιασμα στη σπονδυλική στήλη

Με γιορτές όπως το Halloween και η Día de los Muertos (Ημέρα των Νεκρών), είναι η ιδανική στιγμή για να απολαύσετε όλα τα τρομακτικά, φρικιαστικά πράγματα και να τιμήσετε τους νεκρούς. Το Halloween, ειδικότερα, είναι ιδανικό αν αναζητάτε αυτή την έξαρση από έναν τρόμο που προκαλεί φόβο. Φαντάσματα, καλικάντζαροι, ταινίες τρόμου, στολές ζόμπι... όλα είναι μέρος της ατζέντας! Ίσως περάσατε το Halloween παρακολουθώντας το The Walking Dead ή το American Horror Story; Ή ίσως μπήκατε σε ένα στοιχειωμένο σπίτι;

Μάχη ή φυγή

Όποια και αν είναι τα γούστα σας, όταν αντιμετωπίζετε καταστάσεις που προκαλούν μούδιασμα στη σπονδυλική σας στήλη, ο εγκέφαλός σας μπαίνει σε μάχης ή φυγής . Αυτή η λειτουργία είναι ένας πρωτόγονος μηχανισμός επιβίωσης, στον οποίο το σώμα σας υφίσταται μια αντίδραση στρες σε μια αντιληπτή απειλή στο περιβάλλον σας. Αρχικά, αυτή η αντίδραση προέκυψε από χρόνια προσπαθειών προγόνων να παρακάμψουν τα αρπακτικά ζώα και να ξεφύγουν από τον κίνδυνο. Σήμερα, ωστόσο, είναι πιο συνηθισμένο να βιώνουμε αυτά τα συναισθήματα ως απάντηση σε ψυχικές απειλές. Αυτές οι απειλές είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν κάποια ψυχολογική δυσφορία παρά να μας βλάψουν σωματικά.

Η Αμυγδαλή

Η αμυγδαλή είναι αυτή που χειρίζεται την αντίδραση μάχης ή φυγής μας. Είναι το μέρος του εγκεφάλου μας που εμπλέκεται στην εμπειρία των συναισθημάτων και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επεξεργασίας του φόβου. Παρ' όλα αυτά, δεν είναι σε θέση να διακρίνει μια σωματική απειλή από μια ψυχική. Έτσι, ενώ οι ιδρωμένες παλάμες και το άγχος μπορεί να έχουν περισσότερο νόημα όταν αντιμετωπίζουμε ένα πεινασμένο λιοντάρι, μπορεί επίσης να εκδηλωθούν σε ανεπιθύμητα σενάρια, όπως κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων για δουλειά ή ταινιών τρόμου.

Πολλά στοιχεία υποστηρίζουν τη συμμετοχή της αμυγδαλής στην επεξεργασία του φόβου. Για παράδειγμα, σε μια συγκεκριμένη μελέτη, αυτή η περιοχή του εγκεφάλου αφαιρέθηκε εντελώς σε αρουραίους. Κατά συνέπεια, αυτοί οι αρουραίοι δεν εμφάνιζαν πλέον συμπεριφορές φόβου ή αποφυγής απέναντι στον νούμερο ένα εχθρό τους - τη γάτα.

Όταν παρακολουθείτε μια ταινία τρόμου, η ξαφνική εμφάνιση του γκροτέσκου κακού λειτουργεί ως ερέθισμα και πυροδοτεί ένα σήμα στην αμυγδαλή σας. Σε απάντηση σε μια αντιληπτή απειλή, απελευθερώνεται μια χημική ουσία του εγκεφάλου που ονομάζεται γλουταμινικό. Η χημική ουσία δρα σε δύο άλλες περιοχές του εγκεφάλου σας. Το πρώτο σήμα αποστέλλεται βαθιά στη βάση του εγκεφάλου, σε μια περιοχή που ονομάζεται μεσεγκέφαλος.

Ένεση αδρεναλίνης και ντοπαμίνης

Δυστυχώς, έχουμε ελάχιστο έλεγχο σε αυτήν την περιοχή. Μας κάνει να πηδάμε ή να παγώνουμε ακούσια, κάτι που δεν είναι ιδανικό αν έχετε ένα μπολ με ποπ κορν στην αγκαλιά σας. Το δεύτερο σήμα αποστέλλεται στον υποθάλαμο, ένα τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή ορμονών. Ο υποθάλαμος ενεργοποιεί το αυτόνομο νευρικό μας σύστημα - και έτσι αρχίζει να ενεργοποιείται το ένστικτο μάχης ή φυγής. Ως αποτέλεσμα, η αρτηριακή πίεση και ο καρδιακός ρυθμός αυξάνονται και η αδρεναλίνη και η ντοπαμίνη (η «ορμόνη ανταμοιβής» του εγκεφάλου) διοχετεύονται σε όλο το σώμα. Αυτές οι ορμόνες βοηθούν το σώμα μας να προετοιμαστεί για τη μάχη ή τη φυγή της ζωής μας, γι' αυτό και νιώθετε τέτοια ένταση κάθε φορά που φοβάστε.

Χημική Σύνθεση του Εγκεφάλου σας

Αναρωτηθήκατε ποτέ, ωστόσο, γιατί μερικοί άνθρωποι φαίνεται να απολαμβάνουν τις ταινίες τρόμου περισσότερο από άλλους; Ή μήπως γιατί μερικοί άνθρωποι έλκονται από τα extreme sports ή τις επικίνδυνες δραστηριότητες; Φαίνεται ότι ορισμένα άτομα απολαμβάνουν αυτές τις εμπειρίες φόβου και την συνοδευτική ορμή περισσότερο από άλλα. Γιατί; Λοιπόν, θα μπορούσε να οφείλεται σε υποκείμενες διαφορές στη χημεία του εγκεφάλου. Στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt, για παράδειγμα, αποκαλύφθηκε ότι οι χημικές αντιδράσεις διέφεραν σε ομάδες ανθρώπων όταν αντιμετώπιζαν συναρπαστικές καταστάσεις. Ενώ η ντοπαμίνη απελευθερώνεται ως απόκριση σε τρομακτικές ή συναρπαστικές καταστάσεις, σε ορισμένα άτομα, ο εγκέφαλός τους δεν έχει «φρένο» στην απελευθέρωση και την επαναπρόσληψη ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Ως αποτέλεσμα, βιώνουν περισσότερη ανταμοιβή και ευχαρίστηση σε τρομακτικές ή επικίνδυνες καταστάσεις και ακόμη υψηλότερα επίπεδα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Αυτό εξηγεί γιατί μερικοί από εμάς τρέμουμε από φόβο μόνο στην αναφορά των ζόμπι, ενώ άλλοι νιώθουν πεταλούδες ενθουσιασμού. Άρα, εξακολουθείτε να φοβάστε πράγματα που χτυπούν τη νύχτα;

‍