Καλώς ορίσατε στις Υπηρεσίες Έρευνας και Στρατηγικής στους σημερινούς γρήγορους ρυθμούς.
Μια πτήση μπορεί να είναι καλά σχεδιασμένη και να αλλάξει προτού καν προλάβετε να την προσαρμόσετε.
Ο καιρός εξελίσσεται πιο γρήγορα από το αναμενόμενο.
Δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμη διαδρομή μέσω ελεγχόμενου εναέριου χώρου.
Ένα προβλεπόμενο αεροδρόμιο καθίσταται ακατάλληλο.
Ένα κομμάτι εξοπλισμού σταματά να λειτουργεί.
Οι υπολογισμοί καυσίμων αρχίζουν να κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση.
Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι έχει πάει στραβά. Η αλλαγή σχεδίων είναι μέρος της πτήσης.
Αυτό που το κάνει ενδιαφέρον είναι τι συμβαίνει γνωστικά όταν το σχέδιο αλλάζει.
Δεν κάθεστε σε ένα γραφείο με την ευκαιρία να ξεκινήσετε από την αρχή. Ήδη πετάτε το αεροσκάφος, παρακολουθείτε την απόδοσή του, επικοινωνείτε, διατηρείτε επίγνωση της κατάστασης και σκέφτεστε το μέλλον. Το νέο πρόβλημα έρχεται να προστεθεί σε όλα όσα ήδη απαιτούσαν την προσοχή σας.
Και μερικές φορές ο χρόνος που διατίθεται για την αναδιοργάνωση των πάντων είναι εκπληκτικά σύντομος.
Το έχω βιώσει αυτό με τον καιρό.
Σε μια πτήση, όλα είχαν προγραμματιστεί πριν από την αναχώρηση. Είχα ελέγξει τις συνθήκες, είχα προετοιμάσει τη διαδρομή και είχα λάβει τις διαθέσιμες πληροφορίες για τον καιρό. Αλλά μέχρι να ολοκληρώσω τις εργασίες πριν από την πτήση, να απογειωθώ και να σκαρφαλώσω περίπου στα 1.000 πόδια, οι συνθήκες εξελισσόταν αρκετά γρήγορα ώστε η συνέχιση του αρχικού σχεδίου δεν είχε πλέον νόημα.
Έτσι η πτήση άλλαξε.
Αντί να συνεχίσω κατά μήκος της προγραμματισμένης διαδρομής, έμεινα στην περιοχή, ολοκλήρωσα μερικές κυκλικές διαδρομές και προσγειώθηκα. Λίγο αργότερα, ο καιρός άλλαξε.
Από έξω, αυτό ακούγεται απλό: οι συνθήκες άλλαξαν, οπότε αλλάξτε το σχέδιο.
Από το πιλοτήριο, συμβαίνουν πολύ περισσότερα.
Ένα σχέδιο πτήσης δημιουργεί μια νοητική εικόνα για το τι υποτίθεται ότι θα συμβεί στη συνέχεια. Γνωρίζετε πού πηγαίνετε, περίπου πότε θα φτάσετε, ποιον εναέριο χώρο αναμένετε να συναντήσετε, ποιες συχνότητες και διαδικασίες θα είναι σχετικές και τι καύσιμα αναμένετε να έχετε διαθέσιμα.
Όταν μια σημαντική υπόθεση αλλάζει, μέρη αυτής της εικόνας μπορούν να καταστούν παρωχημένα σχεδόν αμέσως.
Η γνωστική εργασία δεν είναι πλέον απλώς η τήρηση του σχεδίου - είναι η ανακατασκευή του.
Φανταστείτε να αποφασίζετε εν πτήσει ότι δεν μπορείτε πλέον να συνεχίσετε προς τον προορισμό σας.
Το προφανές ερώτημα είναι: πού να πάω αντ' αυτού;
Αλλά η απάντηση σε αυτό δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα.
Ποια αεροδρόμια βρίσκονται εντός πρακτικής εμβέλειας; Τι καιρό κάνει εκεί; Ποιος διάδρομος είναι πιθανό να είναι κατάλληλος; Ποιο είναι το μήκος και το υψόμετρο του διαδρόμου; Από ποιον εναέριο χώρο θα σας μεταφέρει η νέα διαδρομή; Ποιες συχνότητες απαιτούνται; Υπάρχουν σχετικές ειδοποιήσεις ή τοπικές διαδικασίες; Ποιο μοτίβο ή κυκλική κυκλοφορία ισχύει; Έχετε αρκετά καύσιμα όχι μόνο για να φτάσετε στο αεροδρόμιο, αλλά και για να διατηρήσετε κατάλληλα περιθώρια κέρδους σε περίπτωση που αλλάξει κάτι άλλο;
Στο έδαφος, μπορείτε να επεξεργαστείτε αυτά τα ερωτήματα μεθοδικά.
Στον αέρα, το αεροσκάφος συνεχίζει να κινείται ενώ εσείς απαντάτε και το χρονικό παράθυρο προσαρμογής ενδέχεται να είναι συμπιεσμένο.
Αυτή η διαφορά είναι εύκολο να υποτιμηθεί.
Μια εκτροπή προσθέτει ένα νέο πρόβλημα λήψης αποφάσεων χωρίς να καταργεί τις υπάρχουσες απαιτήσεις της πτήσης. Οι πληροφορίες πρέπει να εντοπίζονται, να ερμηνεύονται και να ιεραρχούνται κατά προτεραιότητα, ενώ ο πιλότος συνεχίζει να παρακολουθεί το αεροσκάφος και το περιβάλλον γύρω του.
Εδώ είναι που η αεροπορία γίνεται πολύ πιο γνωστικά περίπλοκη από την απλή γνώση της σωστής διαδικασίας.
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της πτήσης είναι ότι τα λειτουργικά προβλήματα σπάνια παραμένουν μεμονωμένα.
Σκεφτείτε έναν ισχυρό αντίθετο άνεμο. Σε μια μεγάλη πτήση, το αεροσκάφος μπορεί να συμπεριφέρεται απόλυτα φυσιολογικά. Η πτήση μπορεί να είναι σταθερή. Μπορεί να μην υπάρχει εμφανής αίσθηση επείγοντος.
Αλλά η ταχύτητα εδάφους είναι χαμηλότερη από την προγραμματισμένη.
Αρχικά, αυτή είναι απλώς μια διαφορά μεταξύ προσδοκίας και πραγματικότητας. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, αρχίζει να αλλάζει και άλλα μέρη της πτήσης.
Το ταξίδι διαρκεί περισσότερο. Τα καύσιμα καταναλώνονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Το αναμενόμενο απόθεμα αλλάζει. Ένα αεροδρόμιο που αρχικά φαινόταν εύκολα προσβάσιμο μπορεί να γίνει λιγότερο ελκυστικό. Ένα άλλο αεροδρόμιο μπορεί να γίνει η καλύτερη επιλογή. Ένα διαφορετικό υψόμετρο μπορεί να προσφέρει πιο ευνοϊκούς ανέμους. Η συνέχιση μπορεί να είναι απολύτως λογική, αλλά η απόφαση εξαρτάται πλέον από ένα διαφορετικό σύνολο παραγόντων από ό,τι πριν.
Έχω βιώσει αρκετά ισχυρούς αντίθετους ανέμους σε μια πτήση cross-country που χρειάστηκε μια επιπλέον στάση για ανεφοδιασμό καυσίμων, παρόλο που δεν ήταν μέρος του αρχικού σχεδίου.
Τίποτα το δραματικό δεν είχε συμβεί ξαφνικά - η αλλαγή συσσωρεύτηκε σταδιακά και ήταν εύκολο να παραβλεφθεί αρχικά.
Αυτή είναι μια διαφορετική γνωστική πρόκληση από μια ξαφνική βλάβη εξοπλισμού ή μια επανεκκίνηση της τελευταίας στιγμής, αλλά η υποκείμενη απαίτηση είναι παρόμοια: να συνεχίσετε να ενημερώνετε την εικόνα καθώς αλλάζουν οι συνθήκες που υποστηρίζουν τις αρχικές σας αποφάσεις.
Είναι δελεαστικό να περιγράψουμε όλα αυτά ως γνωστικό φόρτο εργασίας.
Ο φόρτος εργασίας σίγουρα έχει σημασία. Οι πτήσεις μπορεί ήδη να απαιτούν ταυτόχρονη παρακολούθηση, επικοινωνία, πλοήγηση, πρόβλεψη και έλεγχο.
Αλλά μια εκτροπή εισάγει κάτι πιο συγκεκριμένο, καθώς η δομή της εργασίας αλλάζει.
Πριν από την αλλαγή, πολλά από αυτά που θα συμβούν στη συνέχεια έχουν ήδη προβλεφθεί. Η διαδρομή έχει επιλεγεί. Οι σχετικές πληροφορίες έχουν εξεταστεί. Οι προσδοκίες έχουν διαμορφωθεί.
Μετά την αλλαγή, ορισμένες από αυτές τις προσδοκίες δεν είναι πλέον αξιόπιστες.
Τώρα, ο πιλότος πρέπει να καθορίσει ποια μέρη του αρχικού σχεδίου παραμένουν χρήσιμα, ποια πρέπει να απορριφθούν, ποιες νέες πληροφορίες έχουν σημασία και πώς τα νέα κομμάτια ταιριάζουν μεταξύ τους.
Από γνωστικής άποψης, το νοητικό μοντέλο πρέπει να ενημερώνεται όσο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να αναθέτουμε απλώς σε κάποιον μια άλλη εργασία να εκτελέσει.
Αυτές οι υποκείμενες γνωστικές απαιτήσεις διερευνώνται λεπτομερέστερα στο άρθρο Στρατηγική Λήψη Αποφάσεων σε Ταχέως Μεταβαλλόμενα Περιβάλλοντα.
Δεν εξελίσσεται κάθε αλλαγή σταδιακά, μερικές φορές συμβαίνει σχεδόν το αντίθετο.
Θεωρήστε ένα αεροσκάφος που έχει προετοιμαστεί για προσέγγιση και έχει διαμορφωθεί για προσγείωση. Ο πιλότος έχει ήδη μεταβεί σε μία επιχειρησιακή κατάσταση: η ταχύτητα έχει μειωθεί, το αεροσκάφος έχει διαμορφωθεί κατάλληλα και η προσοχή του στρέφεται στην ολοκλήρωση της προσγείωσης.
Τότε η προσγείωση δεν είναι πλέον διαθέσιμη.
Ίσως κάποιο άλλο αεροσκάφος να μην έχει καθαρίσει τον διάδρομο. Ίσως να εμφανιστεί άγρια ζωή ή κάποιο εμπόδιο. Ίσως οι συνθήκες να μην υποστηρίζουν πλέον τη συνέχιση της προσέγγισης.
Τώρα ο επιχειρησιακός στόχος αλλάζει πολύ γρήγορα.
Η πρόκληση δεν είναι απλώς να ξέρεις πώς να εκτελέσεις μια επανακυκλοφορία. Οι πιλότοι εκπαιδεύονται γι' αυτό.
Το ενδιαφέρον γνωστικό χαρακτηριστικό είναι το πόσο γρήγορα πρέπει ο πιλότος να μεταβεί από μια προετοιμασμένη ακολουθία ενεργειών σε μια άλλη.
Δευτερόλεπτα νωρίτερα, η σωστή προσδοκία ήταν στεριά.
Τώρα είναι μην προσγειωθείς.
Η διαμόρφωση του αεροσκάφους, η διαδρομή πτήσης, οι προτεραιότητες προσοχής και η άμεση ακολουθία ενεργειών πρέπει όλα να συμβαδίζουν με αυτήν την αλλαγή.
Εδώ είναι που ο χρόνος καθίσταται κάτι περισσότερο από μια άλλη πηγή πίεσης. Περιορίζει τον χρόνο που έχει στη διάθεσή του ο πιλότος για να αξιολογήσει τις πιθανότητες προτού απαιτηθεί δράση.
Το ίδιο άτομο, με τις ίδιες γνώσεις και υποκείμενες ικανότητες, μπορεί επομένως να αντιμετωπίσει ένα πολύ διαφορετικό γνωστικό πρόβλημα ανάλογα με το πόσο νωρίς αναγνωρίζεται η αλλαγή.
Πέντε λεπτά προειδοποίησης και πέντε δευτερόλεπτα προειδοποίησης δεν είναι απλώς διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου προβλήματος - η ίδια η φύση του προβλήματος είναι διαφορετική.
Υπάρχει ένα άλλο σημείο που είναι εύκολο να παραβλεφθεί όταν εξετάζονται οι αποφάσεις της αεροπορίας εκτός του πιλοτηρίου. Ο πιλότος δεν έχει την ευκαιρία να σταματήσει την κύρια εργασία ενώ λύνει τη νέα.
Αν κάθεστε σπίτι και σχεδιάζετε μια διαδρομή και ανακαλύψετε ότι ένα αεροδρόμιο δεν είναι διαθέσιμο, μπορείτε να σταματήσετε και να διερευνήσετε εναλλακτικές λύσεις. Αν το ανακαλύψετε ενώ βρίσκεστε εν πτήσει, το αεροσκάφος εξακολουθεί να χρειάζεται την προσοχή σας.
Αυτό δημιουργεί ένα εφέ στρώσεων.
Το απροσδόκητο πρόβλημα απασχολεί γνωστικούς πόρους, αλλά το ίδιο ισχύει και για τις κανονικές απαιτήσεις που υπήρχαν πριν από την εμφάνισή του. Η προσοχή πρέπει να μετακινηθεί μεταξύ του αεροσκάφους, του εξωτερικού περιβάλλοντος, των πληροφοριών πλοήγησης, των επικοινωνιών και οποιωνδήποτε νέων πληροφοριών απαιτούνται για την αναθεώρηση του σχεδίου.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι σχετικά συνηθισμένες αλλαγές μπορούν να γίνουν απαιτητικές εκπληκτικά γρήγορα.
Τα επιμέρους στοιχεία μπορεί να είναι όλα οικεία, αλλά η ανάγκη να τα συντονίσουμε ταυτόχρονα, ενώ η κατάσταση συνεχίζει να εξελίσσεται, δημιουργεί την πρόκληση.
Υπάρχει επίσης μια σημαντική πτυχή που αφορά το μέλλον σε αυτό.
Η πιλοτική εφαρμογή δεν αφορά μόνο την σωστή ανταπόκριση σε ό,τι συμβαίνει τώρα. Πολλές καλές αποφάσεις είναι πολύτιμες επειδή διατηρούν επιλογές για το τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια.
Τα καύσιμα είναι ένα προφανές παράδειγμα. Το ίδιο ισχύει και για την επιλογή διαδρομής ανάλογα με το έδαφος, την επιλογή κατάλληλων εναλλακτικών ή την αναγνώριση της εξέλιξης του καιρού πριν σας επιβάλει την απόφαση.
Όσο νωρίτερα ανιχνεύεται μια ουσιαστική αλλαγή, τόσο μεγαλύτερος παραμένει συχνά ο χώρος λήψης αποφάσεων. Και καθώς οι συνθήκες πλησιάζουν, αυτός ο χώρος μπορεί να συρρικνωθεί.
Λιγότερα αεροδρόμια μπορεί να παραμείνουν πρακτικά. Τα περιθώρια καυσίμων μπορεί να μειωθούν. Το έδαφος ή ο καιρός μπορεί να περιορίσουν τη διαδρομή. Ο χρόνος που διατίθεται για τη συλλογή πληροφοριών μπορεί να μειωθεί.
Από αυτή την οπτική γωνία, η επίγνωση της κατάστασης δεν είναι απλώς η γνώση του πού βρίσκεστε ή του τι συμβαίνει γύρω από το αεροσκάφος - η πραγματική της αξία είναι εν μέρει προγνωστική.
Τι σημαίνει αυτή η κατάσταση και τι θα είναι ακόμα δυνατό αν συνεχιστεί προς αυτή την κατεύθυνση;
Αυτό το ερώτημα βρίσκεται πίσω από ένα εκπληκτικά μεγάλο μέρος της λήψης αποφάσεων στον τομέα της αεροπορίας.
Οι διαδικασίες, ο σχεδιασμός και η εκπαίδευση υπάρχουν για καλούς λόγους. Μειώνουν την αβεβαιότητα, καθορίζουν προτεραιότητες και παρέχουν στους πιλότους δομημένους τρόπους για να χειρίζονται καταστάσεις που διαφορετικά θα ήταν πολύ πιο δύσκολες.
Αλλά η πτήση δεν μπορεί ποτέ να περιοριστεί εξ ολοκλήρου στην εκτέλεση μιας προετοιμασμένης ακολουθίας, επειδή τα περιβάλλοντα μπορούν να αλλάξουν.
Τα αεροσκάφη και τα συστήματα μερικές φορές συμπεριφέρονται απροσδόκητα. Ο καιρός εξελίσσεται. Η κυκλοφορία αλλάζει την εικόνα. Οι εγκαταστάσεις καθίστανται μη διαθέσιμες. Οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Πληροφορίες που φαίνονταν αξιόπιστες νωρίτερα στην πτήση μπορεί να καταστούν ξεπερασμένες.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επάγγελμα στο οποίο η τεχνική γνώση πρέπει να συνυπάρχει με τη συνεχή προσαρμογή. Και αυτή η προσαρμογή λαμβάνει χώρα μέσα σε ένα ήδη απαιτητικό λειτουργικό περιβάλλον.
Ίσως αυτή να είναι μια από τις λιγότερο προφανείς γνωστικές πραγματικότητες της αεροπορίας.
Ένα καλό σχέδιο πτήσης σάς λέει τι περιμένετε να κάνετε. Καλή πτήση σημαίνει επίσης ότι αναγνωρίζετε πότε η πραγματικότητα έχει αλλάξει, αναδιοργανώνεστε αρκετά γρήγορα ώστε να συμβαδίζετε με αυτήν και το κάνετε αυτό χωρίς ποτέ να σταματήσετε το κύριο καθήκον της πτήσης του αεροσκάφους. Αυτή η ικανότητα προσαρμογής ενώ είναι ήδη υπό φορτίο είναι μια από τις πιο απαιτητικές — και λιγότερο ορατές — προκλήσεις ανθρώπινης απόδοσης στην αεροπορία.
Καλώς ορίσατε στις Υπηρεσίες Έρευνας και Στρατηγικής στους σημερινούς γρήγορους ρυθμούς.
NeuroTracker είναι ένα από τα πιο ευρέως ερευνημένα συστήματα γνωστικής εκπαίδευσης, που χρησιμοποιείται σε αθλήματα υψηλού επιπέδου, στρατιωτικούς και σε περιβάλλοντα ανθρώπινης απόδοσης παγκοσμίως. Βασισμένο σε 20 χρόνια έρευνας στη νευροεπιστήμη.