7 ψευδαισθήσεις που αποκαλύπτουν πώς λειτουργεί το μυαλό μας

Οι οφθαλμαπάτες μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες εργασίας για να τελειοποιηθούν από τους ειδικούς στην όραση και τους νευροεπιστήμονες, καθώς έχουν σχεδιαστεί για να διερευνούν και να ανακαλύπτουν πολύ συγκεκριμένες μεθόδους που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός μας για να αποκωδικοποιήσει τον κόσμο γύρω μας. Αυτό περιλαμβάνει συντομεύσεις που εξοικονομούν νοητική επεξεργασία και είναι στην πραγματικότητα πολύ ακριβείς... στο 99% του χρόνου. Εδώ θα εξετάσουμε το 1% του χρόνου που τα πράγματα δεν ταιριάζουν με την πραγματικότητα. Ακολουθούν 6 παραδείγματα που αποκαλύπτουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ο εγκέφαλός μας χρησιμοποιεί αντιληπτικές συντομεύσεις.

1. Η ψευδαίσθηση του κουνελιού

Χωρίς να αποκαλύψω το βίντεο, αυτός ο ιδιαίτερος τύπος αντιληπτικής ψευδαίσθησης καταδεικνύει μερικούς ενδιαφέροντες τρόπους με τους οποίους λειτουργούν οι αισθητηριακές μας διεργασίες, τους οποίους γενικά δεν γνωρίζουμε.

Σημειώστε ότι θα χρειαστεί να ενεργοποιήσετε τον ήχο.

1. Πώς η διασταυρούμενη αισθητηριακή επεξεργασία μπορεί να ενεργοποιήσει μια αίσθηση ώστε να αλλάξει τον τρόπο που βιώνεται μια άλλη αίσθηση (σκεφτείτε πώς η όσφρηση επηρεάζει τη γεύση). Σε αυτήν την περίπτωση, ο ήχος και η όραση.

2. Πώς ένα μελλοντικό ερέθισμα μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε το παρελθόν (σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα). Ένα φαινόμενο γνωστό ως «μεταδιδασκαλία».

Ακολουθεί μια γραφική απεικόνιση του αποτελέσματος.

2. Το Φαινόμενο Bezold

Αυτή η ψευδαίσθηση είναι γνωστή ως το «φαινόμενο Bezold», από τον μετεωρολόγο που την ανακάλυψε πριν από έναν αιώνα.

Πιθανότατα υποθέσατε ότι οι αετοί έχουν ακριβώς το ίδιο χρώμα. Αν και τα μάτια μας λαμβάνουν ευδιάκριτα τις εναλλασσόμενες χρωματικές γραμμές, επειδή βρίσκονται σε κοντινή απόσταση, συμβαίνει μια αφομοίωση χρώματος στην οπτική μας επεξεργασία - γνωστή και ως «εξάπλωση».

Λειτουργεί σαν ένα είδος χωρικής ανάμειξης χρωμάτων, αλλά γίνεται με τον εγκέφαλό μας και όχι με μια παλέτα. Όπως με τις περισσότερες ψευδαισθήσεις, το αποτέλεσμα είναι συγκεκριμένο για τα ερεθίσματα, δηλαδή η αύξηση του πλάτους των γραμμών μεταξύ τους μειώνει το αποτέλεσμα.

Είναι ενδιαφέρον, ωστόσο, ότι όταν μεγάλες περιοχές χρώματος τοποθετούνται η μία δίπλα στην άλλη, συμβαίνει το αντίθετο και η χρωματική αντίθεση προκαλεί στην πραγματικότητα πόλωση.

Αυτός ο τύπος ψευδαίσθησης καταδεικνύει ξεκάθαρα πώς οι χωρικές πληροφορίες και η ερμηνεία των χρωμάτων είναι στενά συνδεδεμένες στα οπτικά μας συστήματα.

3. Η Ψευδαίσθηση της Εξαφάνισης του Νίνιος

Αυτή η εικόνα δημιουργήθηκε από τον νευροεπιστήμονα Ryota Kanai του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης και είναι μια παραλλαγή μιας ψευδαίσθησης πλέγματος.

Είναι ενδιαφέρον από δύο απόψεις.

Καταρχάς, υπάρχουν αρκετές μαύρες κουκκίδες στην εικόνα, αλλά είναι δύσκολο να τις βρείτε μέχρι να σαρώσετε το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας μετακινώντας την κεντρική σας εστίαση.

Δεύτερον, όταν εστιάζετε σε μια μαύρη κουκκίδα, θα παρατηρήσετε ότι οι άλλες μαύρες κουκκίδες που μπορούσατε να δείτε εξαφανίζονται γρήγορα. Ενώ εστιάζετε σε μία, μόνο 3 ή 4 το πολύ μπορούν να γίνουν αντιληπτές ταυτόχρονα.

Υπάρχει ακόμα κάποιο μυστήριο και συζήτηση σχετικά με τους οπτικούς μηχανισμούς πίσω από αυτή την ψευδαίσθηση, αλλά μια μερική εξήγηση είναι η εκπληκτική μας έλλειψη ικανότητας να βλέπουμε λεπτομέρειες πέρα ​​από το άμεσο κεντρικό μας σημείο εστίασης.

4. Η ψευδαίσθηση του θεραπευτικού πλέγματος

Αυτή η ενδιαφέρουσα ψευδαίσθηση του «Πλέγματος Θεραπείας» δημιουργήθηκε από τη νευροεπιστήμονα του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, Ριότα Κανάι.

Όπως είναι σαφές, η εικόνα είναι κανονική στο κέντρο, αλλά το μοτίβο πλέγματος είναι σπασμένο στα πλάγια.

Ωστόσο, εστιάζοντας απλώς στο κέντρο του πλέγματος για μικρό χρονικό διάστημα, θα παρατηρήσετε ότι το πλέγμα ευθυγραμμίζεται σταθερά τέλεια - σχεδόν μαγικά (εξ ου και το όνομα «θεραπεία»).

Είναι συναρπαστικό ότι αυτό υποδεικνύει μια φυσική προτίμηση του οπτικού μας εγκεφάλου να αντιλαμβάνεται την τάξη παρά το χάος, στην πραγματικότητα υλοποιώντας ό,τι δεν υπάρχει.

Αυτό έχει νόημα από οικολογική άποψη, καθώς όταν συναντάμε πράγματα που είναι πολύ διατεταγμένα ή έχουν τακτικά επαναλαμβανόμενα μοτίβα, θα ήταν ασυνήθιστο αυτά τα μοτίβα να καταρρεύσουν.

Έτσι, στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλός μας φαίνεται να είναι προσανατολισμένος στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την τάξη, ακόμη και όταν οι αισθητηριακές πληροφορίες την αντικρούουν.

Αυτό είναι ένα ωραίο πρόχειρο παράδειγμα του «εσωτερικού μοντέλου», όπου χτίζουμε το μεγαλύτερο μέρος της πραγματικότητας που βιώνουμε στην πραγματικότητα.

5. Έλεγχος κίνησης

Πολλές οπτικές ψευδαισθήσεις δεν μπορούν να ελεγχθούν συνειδητά, ενώ άλλες είναι αρκετά ευαίσθητες.

Αυτή η εικόνα είναι ένα παράδειγμα μιας ιδιαίτερα έντονης ψευδαίσθησης κίνησης. Ωστόσο, αυτό συμβαίνει επειδή μας γίνεται αμέσως οπτικά περίεργο και σαρώνουμε το σημείο εστίασης γύρω από την εικόνα για να την κατανοήσουμε καλύτερα (χωρίς να το συνειδητοποιούμε).

Όπως εξήγησε ο κορυφαίος παγκοσμίως ειδικός στην όραση, καθηγητής Faubert, «Αυτού του είδους οι ψευδαισθήσεις ενεργοποιούνται ουσιαστικά από κινήσεις των ματιών (ή ανοιγοκλείσιμο των ματιών), παράγοντας μεταβατικά φαινόμενα που ερμηνεύονται από τους νευρώνες κίνησης ως κίνηση ανάλογα με το μοτίβο».

Σε αυτήν την περίπτωση, η απλή αντίσταση σε αυτή την αυτόματη παρόρμηση και η άμεση εστίαση στο κεντρικό σημείο σάς επιτρέπει να επιβραδύνετε την κίνηση και, με λίγη νοητική προσπάθεια, να την σταματήσετε εντελώς.

Με αυτόν τον τρόπο, οι οπτικές ψευδαισθήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως μια απλή μορφή νευροανάδρασης, αντανακλώντας τον έλεγχο της οπτικής και νοητικής μας εστίασης σε πραγματικό χρόνο.

6. Ανθρωπομορφική Προοπτική

Αυτή η πραγματική φωτογραφία δείχνει την έδρα μιας εταιρείας κεραμικών πλακιδίων στην Αγγλία, και δείχνει τι μπορεί να γίνει με την τοποθέτηση πλακιδίων.

Προφανώς μαντέψατε ότι πρόκειται για μια οπτική ψευδαίσθηση που αποτελείται από εντελώς επίπεδα πλακάκια. Η τεχνική χρησιμοποιεί παραμορφώσεις στη διάταξη των τετραγώνων που ευθυγραμμίζονται με αυτό που περιμένει το μυαλό μας αν η επιφάνεια ήταν πραγματικά καμπύλη, γνωστή και ως ανθρωπομορφική ψευδαίσθηση. Το εφέ λειτουργεί μόνο από μία οπτική γωνία, στην προκειμένη περίπτωση κοιτάζοντας προς τα κάτω στο διάδρομο.

Σε ένα επίπεδο, αυτό είναι εύκολο να το αιτιολογήσεις. Ωστόσο, τώρα φανταστείτε να περπατάτε σε αυτόν τον διάδρομο για πρώτη φορά και ποια θα ήταν τα φυσικά σας ένστικτα. Νους έναντι της ύλης ή ύλη έναντι του νου;

7. Η ψευδαίσθηση του Πόνζο

Αυτή η απλή εικόνα με ένα αντιγραμμένο λεωφορείο είναι ένα ωραίο και σαφές παράδειγμα της ψευδαίσθησης Ponzo.

Ο εγκέφαλός μας χτίζει την οπτική μας πραγματικότητα χρησιμοποιώντας στοιχεία που προέρχονται από τα συμφραζόμενα, και όχι απλώς αυτό που βλέπουμε. Εδώ, η οπτική γωνία παρέχει μια ισχυρή προκατάληψη ότι το λεωφορείο που βρίσκεται πιο μακριά πρέπει να είναι σχετικά πολύ μεγαλύτερο από το λεωφορείο που βρίσκεται πιο κοντά.

Είναι ενδιαφέρον ότι η γνώση αυτού του στοιχείου δεν βοηθάει πολύ στο να τα αντιληφθούμε ως ίδιου μεγέθους, καθώς το αποτέλεσμα είναι αρκετά ισχυρό.

Το απλό συμπέρασμα είναι ότι η πραγματικότητα έχει να κάνει τόσο με αυτό που υποσυνείδητα προβλέπουμε, όσο και με το τι απλώς λαμβάνουμε απευθείας οπτικές πληροφορίες.

‍