5 Νευροεπιστημονικές Ανακαλύψεις του 2018

Όπως αναφέραμε στο τέλος του περασμένου έτους, η νευροεπιστήμη είναι ένας τομέας έρευνας που ανθίζει με νέες ανακαλύψεις. Το 2018 δεν αποτελεί εξαίρεση και έχει δει μια σειρά από σημαντικές ανακαλύψεις για την ανθρώπινη υγεία. Ακολουθούν 5 βασικά ευρήματα της νευροεπιστήμης φέτος.

1. Βλαστοκύτταρα επαναπρογραμματισμένα σε νέους νευρώνες

Για πρώτη φορά, ερευνητές φέτος δοκίμασαν τη χρήση επαναπρογραμματισμένων βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλο ενός ασθενούς με νόσο του Πάρκινσον. Στη νόσο του Πάρκινσον, τα κύτταρα που λειτουργούν ως νευροδιαβιβαστές μπορούν να πεθάνουν, γεγονός που προκαλεί τρόμο και προβλήματα κινητικών δεξιοτήτων. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία για την ασθένεια.

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Κιότο μεταμόσχευσαν βλαστοκύτταρα απευθείας στον εγκέφαλο του ασθενούς. Τα κύτταρα προήλθαν από το δέρμα ενός ανώνυμου δότη και συνολικά 2,4 εκατομμύρια κύτταρα εμφυτεύτηκαν σε 12 σημεία του εγκεφάλου.

Η κλινική δοκιμή βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά τα αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα μέχρι σήμερα. Η ελπίδα είναι ότι θα αποκαταστήσουν αρκετούς χαμένους νευρώνες για την ανακούφιση των σχετικών συμπτωμάτων της νόσου. Προηγούμενες δοκιμές σε ζώα δείχνουν πολλά υποσχόμενα και άλλοι 6 ασθενείς αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα τη θεραπεία.

2. Η νευρική διέγερση βοηθά τους παράλυτους να περπατήσουν

Νευροχειρουργοί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Λωζάνης τοποθέτησαν μια σειρά από ασύρματα ελεγχόμενα ηλεκτρόδια στον χώρο γύρω από τη σπονδυλική στήλη τριών ασθενών. Οι ασθενείς είχαν υποστεί βλάβη στον νωτιαίο μυελό που είχε προκαλέσει χρόνια παράλυσης του κάτω μέρους του σώματος, χωρίς δυνατότητα βάδισης. Η ηλεκτρική διέγερση εφαρμόστηκε με ένα μοτίβο σχεδιασμένο να ενεργοποιεί τις δεξαμενές κινητικών νευρώνων την κατάλληλη στιγμή για βάδισμα. Μέσα σε λίγες μέρες οι ασθενείς μπορούσαν να περπατούν σε διάδρομο με ιμάντα.

Η επιτυχία της τεχνικής εξαρτάται από επακριβώς χρονισμένους ηλεκτρικούς παλμούς και εντατική αποκατάσταση - έναν συνδυασμό διέγερσης και ενεργοποίησης. Μετά από αρκετούς μήνες, ήταν δυνατή κάποια αρχική βάδιση χωρίς βοηθήματα ή ηλεκτρική διέγερση και όλοι οι ασθενείς συνεχίζουν να σημειώνουν αργή αλλά σταθερή πρόοδο με την πάροδο του χρόνου.

3. Ανακαλύφθηκαν μυστικοί δεσμοί μεταξύ άσκησης και γνωστικής λειτουργίας

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η άσκηση μπορεί να βελτιώσει βασικές γνωστικές δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργιών μάθησης και μνήμης. Σε ένα εργαστήριο φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο Hokkaido στο Σαπόρο της Ιαπωνίας, νευροεπιστήμονες εξέτασαν ποντίκια σε διάδρομους για να δουν πώς άλλαζε τον εγκέφαλό τους.

Προηγούμενη έρευνα είχε δείξει ότι τα ποντίκια μπορούν να διπλασιάσουν την ποσότητα νέων νευρώνων που αναπτύσσουν κολυμπώντας μέσα σε λαβύρινθους. Αλλά αυτή η έρευνα αποκάλυψε ότι η άσκηση σε έναν περιστρεφόμενο τροχό βελτίωσε επίσης τη μνήμη τους σχετικά με τους λαβύρινθους. Είναι γνωστό ότι η άσκηση οδηγεί στην απελευθέρωση πρωτεϊνών και άλλων μορίων από τους μυς, το λιπώδη ιστό και τον ηπατικό ιστό, που μπορούν να αυξήσουν τη νευρογένεση, ακόμη και τον όγκο ορισμένων περιοχών του εγκεφάλου.

Αυτή η μελέτη προχώρησε παραπέρα, ανακαλύπτοντας ότι η άσκηση μπορεί στην πραγματικότητα να προκαλέσει επιγενετικές αλλαγές στον εγκέφαλο, για την καλύτερη ρύθμιση της συναπτικής και γνωστικής πλαστικότητας. Ένας ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας της βιολογίας, η επιγενετική, μας επιτρέπει ουσιαστικά να αναδιαμορφώσουμε το DNA μας ώστε να προσαρμοστεί στο περιβάλλον μας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σωματική μας κατάσταση μπορεί δυνητικά να αλλάξει αυτό που είμαστε, και με τρόπους που είναι ωφέλιμοι για τη γνωστική υγεία.

4. Η ηλεκτρική διέγερση του εγκεφάλου βελτιώνει τη μνήμη

Πειραματική έρευνα με επικεφαλής τον νευροεπιστήμονα Joel Voss στο Πανεπιστήμιο Northwestern διαπίστωσε ότιη διέγερση με εναλλασσόμενο ρεύμα), η οποία εφαρμόζεται σε χαμηλά ρεύματα, βελτίωσε μέτρια την επεισοδιακή μνήμη υγιών ενηλίκων. Χρησιμοποιήθηκαν νευροψυχολογικές εξετάσεις πριν και μετά από αυτές, μαζί με σαρώσεις fMRI, οι οποίες αποκάλυψαν ότι το φλοιο-ιπποκαμπικό δίκτυο εμπλέκεται στη βελτιωμένη ανάμνηση.

Η μελέτη αποτελεί ένα βασικό βήμα στην κατανόηση των διαφόρων οφελών που μπορεί να έχει το «brain zapping» στις γνωστικές λειτουργίες. Ωστόσο, αυτός ο τομέας έρευνας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, καθώς πολλά πρέπει ακόμη να κατανοηθούν όσον αφορά τους μηχανισμούς του τρόπου με τον οποίο η ηλεκτρική δραστηριότητα αλλάζει σε νευρωνικό επίπεδο. Μια άλλη πρόκληση είναι ότι οι επιπτώσεις μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, για λόγους που δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί.

5. Διάνοιξη αιματοεγκεφαλικού φραγμού μέσω υπερήχων

Νευροεπιστήμονες ανέφεραν φέτος στο Nature Communications ότι οι υπέρηχοι και οι μικροφυσαλίδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ασφαλή έλεγχο του αιματοεγκεφαλικού φραγμού σε ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ. Η έρευνα είναι συναρπαστική επειδή ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή θεραπειών που διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στον εγκέφαλο.

Η μέθοδος περιλαμβάνει την κατεύθυνση υπερηχητικών κυμάτων σε εστιακά σημεία που δημιουργούν μικροφυσαλίδες στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, ανοίγοντας αποτελεσματικά μικροσκοπικά κενά με πολύ υψηλή ακρίβεια. Η θεραπεία θεωρείται ασφαλής επειδή τα κενά σφραγίζονται φυσικά εντός 24 ωρών, χωρίς ενδείξεις παρενεργειών.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι με περαιτέρω έρευνα αυτό θα μπορούσε να γίνει με πολύ στοχευμένο τρόπο, στοχεύοντας τα φάρμακα σε πολύ συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου για τις ανάγκες διαφόρων γνωστικών προβλημάτων υγείας.

Αν θέλετε να συγκρίνετε τις φετινές ανακαλύψεις με εκείνες του 2017, τότε ρίξτε μια ματιά στο προηγούμενο ιστολόγιό μας.

7 Σημαντικές Εξελίξεις στη Νευροεπιστήμη του 2017

Ή, αν ενδιαφέρεστε για τις νευροεπιστημονικές ανακαλύψεις που συμβαίνουν στον τομέα των συμπληρωμάτων, ρίξτε μια ματιά σε αυτόν τον οδηγό για τη θεραπεία με CBD.

‍